|
Kan Basıncı
Kan Basıncı
Değişimi
Kan basıncı gün
içinde çeşitli kereler değişir ve dış koşul ya da vücudun durumu
gibi yaşam programına göre de değişir. Yemek, tuz, içki, acı çekme,
stres, duygu ya da ölçüm konumuna göre büzüşme kan basıncı değişir,
bu yüzden durum ve konumu ölçmek çok önemlidir.
Merhaba,
Hastalık Bilgi Köşemize Hoş Geldiniz. Bu site; 1959 Doğumlu
Dükkanımızın Sitesidir. Lütfen Kendinizi Dükkanımızda Gibi
Hissediniz.
Bu Sayfanın Konu Bilgileri Aşağıdadır.
Alışveriş Yapmanız Şart Değil, Bu
Sitede Doktor Yok Ama, Soru Sorabilirsiniz. Dükkanımızın
Günlük 1800
-2800, Web Sitemizin 9000 - 12000 Müşterisi Var, Size de
Ayıracak Vakit Buluruz, Soru Soran'dan Para Almıyoruz.
İster Aşağıdaki Danışma Formunu Doldurarak İstediğiniz
Soruyu Sorabilirsiniz.
İster SMS, İster Maille (birtat@birtat.com.tr),
İster Telefonla...
Ne Konuşmuşsak O Ürün
Gelecek Size. Benzeri, Kırık Döküğü Olan Ürün Gönderilmez.
Fiyat Konusunda Ne Konuşmuşsak O'dur.
1 TL Fazla Yazmayız. Kargo Pazarlığa Tabidir.
Satışlarımızda Maliye Bakanlığı Perakende Satış Fişi
Gönderilecektir.
Kapıda ödeme kolaylığı.
 |
0 542 252 70 62
0 532 402 77 44 0 464 217 18 81
0 464 214 55 33
birtat@birtat.com.tr
0 532 790 41 90 (Şikayetleriniz)
0 532 402 77 66 (Yurt Dışı
Kargo Yetkilisi)
0 535 433 27 62 (Yurt İçi Kargo Yetkilisi)
|
 |

İşyerimizin Tarım Ve Köy İşleri Rize İl
Müdürlüğü ES - 53 – 0020 Numarası İle Satış Yeri Kayıt
Belgemiz Vardır.
BİRTAT – 1959’DAN BERİ.
Yarım asırdan fazla, güvenle hizmetinizde
1) Kan Basıncını
etkileyen dış faktör
Gün değişimi
Kan basıncı
sabah ve akşam arasında yaklaşık 10-30 mmHg farklıdır sabah (düşük)-
öğlen zamanı (en yüksek)- öğleden sonra (düşük)- akşam (yeniden
artar)- yatma zamanı (en düşük).
Sıcaklık, Nem
Kışın,
soğukta hava basıncında ve soğuk küvette artar ve sistolik fark daha
büyüktür. Kışın banyodan sonra bazı insanların kan basıncı 50 mmHg
artar ve eğer banyodan sonra dinlenilirse, kan basıncı bir süre
sonra düşer.
Serbest hava
basıncının, sıcak odaya (24°C) kıyasla soğuk odada (15°C) 15mmHg
civarında arttığı temsil edilir ve ayrıca kötü duruştaki kasın
sıkılması sebebiyle de artar.
Egzersiz
Kan basıncı
çok çalışma ya da egzersiz sırasında artar ama istikrarını korur,
düşer.
Stres
Uyanma,
stres, özellikle korku, rahatsızlık ve öfke vs. kan basıncında
artışa neden olur. Sessiz uyku halinde, kan basıncı 20 mmHg kadar
azalır.
Yiyecek
Tuz ile
alkol, sigara ve kahve gibi kafein içerenler alınması halinde, kan
basıncı monitörü artar. İçkiden hemen sonra, kan damarının
gevşemesinden dolayı düşebilir. Yemek sırasında ise, sistolik
yükselir ama diyastolik biraz düşer.
Acı
Eğer acı
varsa, kan basıncı artar ama acı devam ederse, düşer.
Yaş
Orta yaştan
sonra, kan basıncı kan damarının elastikiyeti azaldığı için hızlı
şekilde artar. 60'lı yaşlardan sonra, sistolik kan basıncı hızlı
artar ama diyastolik biraz düşer.
Cinsiyet:
Erkek KB > Kadın KB
50~60 yaş:
Kadın KB > Erkek KB
Ölçüm
sırasında konuşma, küçük kan basıncı yaklaşık 8~15mmHg artar.
Eğer manşeti
çok sıkı ya da çok gevşek takarsanız, kan basıncı yüksek ölçülür.
2) Kan basıncını
etkileyen içsel faktörler
Kan damar
sisteminin değişimi, nefes alma (astım), thy-roxin, kan kıvamı, iç
organ sorunu ve ateş.
Kan basıncı
= 1 seferlik vuruş hacmi x kan damarının direnci
kan damarının
direnci
Damarın çapı
inceldikçe, kan basıncının direnci artar ve kan basıncı artar.
Hematocele
Kan
basıncının sabit direncinde bile, eğer kalpten çok fazla kan
geliyorsa, kan basıncı artar örn. rahatsızlık, egzersiz ya da damar
yetersizliği durumunda.
(romatizma,
syphilis ve arteriosclerosis vs tarafından sebep olunur, kalbin aort
birleşimi mükemmel kapalı değildir.) Sistolik artar, ama diyastolik
normaldir ya da düşer ve nabız yükselir.
kan kıvamı
(yapışkan - az sulu)
Yapışkan
kanı akıtmak için, ince kandan daha fazla uzunluk gerekir ve kan
basıncı artar.
Kanın kıvamı
kırmızı hücre sayısı, kandaki glikoz ya da kolesterol yoğunluğunda
artar.
Geniş arterin
elastikliği
Kan
damarının elastikliği düşerse, kan basıncı artar. Çoğu yaşlı insan
bu kapsama girer ve sistolik artar ve diyastolik azalır.
Kan basıncı ölçüm
yöntemleri
Hipertansiyonun
tedavi edilebilmesi öncelikle tanının doğru olarak konması ile
mümkündür. Bu amaçla, kan basıncını saptamak için gerekli donanım ve
çevre koşullarının sağlanması ve doğru bir teknik ile ölçüm
yapılması gerekmektedir. Ayrıca kan basıncındaki ciddi
değişkenlikten dolayı ölçümlerin tekrarlanması, başlangıçta saptanan
yüksek değerlerin devam edip etmediğini veya normale dönerek
yalnızca periyodik kontrollere mi ihtiyaç doğurduğunu öğrenmemizi
sağlayacaktır.
Kan basıncı
ölçümünde kullanılan donanım
Kan basıncını
belirlemede altın standart arter içine bir kateter konularak
rekt yöntemlerle,
standart kriterlere uygun olduğu bilinen tansiyon aletleri (sfigmomanometre)
kullanılarak ölçülmelidir. Üç tip manometre kullanılmaktadır:
cıvalı, aneroid ve elektronik. Ölçümler tercihen cıvalı
sfigmomanometre ile yapılmalıdır. Bu tip manometrelerde rezervuar
dolu, cıva sütunu göz seviyesinde olmalı, basınç uygulanmadığı
sırada cıva düzeyi mmHg olarak okunmalı ve basınç uygulanırken sütun
oynamamalıdır. Cıvalı manometreler dışında kalibre edilmiş bir
aneroid manometre veya osillometrik ölçüm yapan elektronik bir
tansiyon aleti kullanılabilir. Bu cihazların kalibrasyonu en az altı
ayda bir cıvalı manometrelerle karşılaştırılarak kontrol
edilmelidir. Volüm-klamp pletismografi yöntemiyle parmaktan ölçüm
yapan cihazlar güvenilir sonuçlar vermedikleri için
kullanılmamalıdır
Doğru sonuç
alınabilmesi için tansiyon aleti manşonunun boyutları hastaya uygun
olmalı ve manşon içerisindeki şişen kese bölümü kol çevresinin en az
%80ini sarmalıdır. Manşonun genişliği ise kol uzunluğunun üçte ikisi
kadar olmalıdır. Normal erişkinlerde kullanılan tansiyon aletlerinde
manşonun kesesi 12 cm eninde ve 35 cm boyunda olmalıdır. Obezlerde
ve kol yapısı kaslı kişilerde kese genişliği 20 cm, uzunluğu 40 cm
civarında olmalıdır. Kanada Hipertansiyon Birliğinin bu konudaki
önerisi şöyledir
Erişkin kol
çevresi Kese boyutları
< 33 cm
12 x 23 cm
33-41 cm
15 x 33 cm
> 41 cm
18 x 36 cm
Kan basıncının
hekim tarafından ölçülmesi
Gerekli alt yapı
ve çevre koşulları
Ölçüm
sırasındaki koşullar kan basıncını önemli derece etkilemektedir
(28). Ölçümün günün hangi saatinde yapıldığı bilinmelidir.
Yemeklerden ya da egzersizden sonra alınan ölçümler normalden düşük,
sigara ya da kahve içimi sonrası ölçümler normalden yüksek
çıkabilir. Dolayısıyla ölçüm öncesindeki 30 dakikalık süre içinde
hastanın sigara, çay veya kahve içmemiş, kafein almamış ve tercihen
yemek yememiş olması gerekir. Fenilefrinli nazal dekonjestanlar veya
benzeri adrenerjik uyarıcıların kullanımı da hatalı ölçümlere neden
olabilirler.
Ölçümlere,
hasta sessiz bir odada en az 5 dakika istirahat ettikten sonra
başlanmalıdır. Oda sıcaklığı ne soğuk ne de çok sıcak olmalıdır.
Hasta
sırtını herhangi bir yere -örneğin arkalıklı bir sandalyeye-
yaslayarak oturmalı, tansiyon ölçülecek kolu çıplak olmalıdır. Ölçüm
sırasında konuşmamalı, bacak bacak üstüne atmamalıdır. Manşon kalp
düzeyinde duracak şekilde sarılmalı ve hastanın kolu
desteklenmelidir.
Kan basıncı ölçüm
tekniği
Kan basıncı
ölçümü nasıl yapılabilir.
- Yüksek tansiyon
hastası olduğunuzu anlayabilmenin tek yolu kan basıncınızı
ölçtürmektir. Çünkü bu hastalık genellikle belirti vermez ve
sanılanın aksine, hipertansiyon ille de gergin, sinirli ya da
hiperaktif insanlarda görülmez, çok sakin yapıda bir kişide de
pekala yüksek tansiyon olabilir.
- Normal kan basıncı olan kişiler kan basınçlarını en azından iki
yılda bir ya da mümkünse daha sık ölçtürmelidirler. Tansiyonunuzun
tek bir defa yüksek çıkması sizin hipertansif olduğunuz anlamına
gelmez ancak kan basıncınız konusunda daha dikkatli olmanız
konusunda sizi uyarmalıdır.
- Kan basıncı yüksek normal olan (sistolik 130–139, diyastolik
basınç 85–89 mmHg arası) kişilerin ve birinci derece akrabalarında
yüksek tansiyon olanların kan basınçlarını daha sık (hekimlerinin
belirleyeceği sıklıkta) ölçtürmeleri gerekir.
- Kan basıncı ölçümü için elle ölçüm yapılan civalı, aneroid ve
otomatik ölçen elektronik (dijital) tansiyon aletleri kullanılır. Ev
kullanımları için günümüzde otomatik olarak ölçüm yapan elektronik
aletler tercih edilmektedir. Bunlarla ölçüm sırasında, civalı ve
aneroid tiplerde olduğu gibi steteskop (dinleme aleti) gerekmez.
- Tansiyon, ideal
olarak sakin ve sessiz bir ortamda, kişi dinlenmiş ve sakinken
ölçülmelidir. Son 15 dakika içinde sigara, çay gibi kan basıncını
etkileyebilecek şeyler alınmamalıdır.
- Kan basıncı
ölçülecek kol çıplak olmalı, kolu sıkan giysiler giyilmemelidir.
- Tansiyon aletindeki manşon (havanın doldurulduğu lastik kısım)
kalp hizasında olmalı, gerekirse kol alttan yastık gibi bir cisimle
desteklenmelidir.
Tansiyon
aletinin manşonu alt ucu dirsek çukurunun 2.5-3 cm üzerinde olacak
şekilde kolu sarmalıdır. Ölçüm sırasında stetoskop manşonun altına
sıkıştırılmamalıdır. Stetoskop dirsek çukurunda serbest durmalı ve
cilde hafifçe bastırılmalıdır.
Ölçüm için
manşonun kesesi brakial arter üzerine yerleştirilir, oskültatuar
arayı önlemek amacıyla havası radial nabzın kaybolduğu düzeyin 20-30
mmHg üstüne kadar şişirilir. Stetoskop brakial arter üzerine
yerleştirilir ve kontrol valvi açılarak saniyede 2-4 mmHg hızla
indirilir. Oskültasyon yöntemi ile ölçüm yapıldığında manşonun
basıncı azaltılmaya başladıktan sonra sesin ilk duyulduğu anda (Korotkoff
faz 1) okunan değer, sistolik basınçtır. Sesin artık işitilmez
olduğu anda okunan değer ise (Korotkoff faz 5) diyastolik kan
basıncı olarak kabul edilir. Diyastolik basınç çok düşük ise
seslerin hafiflemeye başladığı düzey diyastolik basınç olarak
kaydedilir.
Manşon uzun
süre şişirilmiş bırakılırsa venöz sistemde dönüş azalacağı için
sesler güç duyulur. Venöz konjesyonu önlemek için ölçümler arasında
en az bir dakika beklenmelidir. Bunun tersine, sesler zor
duyuluyorsa hastanın kolu baş seviyesinin üstüne kaldırılır, eli
5-10 kez açıp kapattırılarak venlerin boşalması sağlanır ve ölçümler
tekrarlanır.
Ölçümler
arada ikişer dakika bırakılmak suretiyle en az iki defa yapılmalı ve
bulunan sonuçların ortalaması alınmalıdır. Eğer iki değer arasındaki
fark 5 mmHgdan fazlaysa daha başka ölçümler de yapılmalı ve bunların
sonuçlarının ortalaması alınmalıdır. Aritmisi olan hastalarda
ortalama sistolik ve diyastolik kan basıncı değerlerini elde etmek
için birkaç ölçüm yapmak gerekir.
İlk
muayenedeki ölçümler her iki koldan yapılmalı, yüksek olan koldaki
kan basıncı hastanın kan basıncı olarak kabul edilmelidir.
İzlemelerdeki kan basıncı ölçümleri tercihen sağ koldan
yapılmalıdır.
Yaşlılarda
(65 yaş üzeri bireylerde), diyabetli hastalarda, ortostatik
hipotansiyonun sık görüldüğü durumlarda ve antihipertansif ilaç
tedavisi altındaki hastalarda ölçümlerin ayaktayken tekrar edilmesi
gereklidir. Ayaktaki ölçümler hasta hemen ayağa kalkar kalkmaz ve
ayağa kalktıktan 2 dakika sonra yapılmalıdır. Gençlerde (30 yaşın
altında) kan basıncı yüksek bulunmuş ise koarktasyonu ekarte etmek
için bacaktan da ölçümler yapılmalıdır. Prognostik önemi açıklık
kazanmadığı için izometrik egzersiz ile kan basıncı ölçümlerinin
rutin uygulamada yeri yoktur.
Ölçümün hangi
koldan ve hangi pozisyonda yapıldığı, sistolik ve diyastolik kan
basınçları kaydedilmelidir. Hekim ölçtüğü değer hakkında hastasını
bilgilendirmeli ve bulunan değerlere göre periyodik ölçümlerin ne
kadar zamanda bir yapılacağını belirtmelidir (Tablo 3) (6).
Başlangıç kan
basıncı (mmHg)
Önerilen takip sıklığı
Sistolik
Divastolik
<130 <85 2
yılda bir
130-139
85-89 Senede bir
140-159
90-99 2 ay içerisinde kontrol edilecek* 160-179 100-109 1 ay
içerisinde değerlendirilecek
>180 >110
Klinik duruma göre hemen ya da Ihafta içerisinde değerlendirilecek
Klinikte hekim
tarafından kan basıncının değerlendirilmesinin başlıca iki avantajı
vardır. İlki uygulamanın basitliği ve ucuzluğu, ikincisi ise
hipertansiyonun tanı ve tedavisi ile ilgili kavramlarımızı
dayandırdığımız araştırmaların tümünün bu yöntemle kan basıncını
belirlemiş olmasıdır. Sonuç olarak hekimin ölçümleri tedavide
kararımızı yönlendiren temel ölçümlerdir.
Kan basıncının
hekim tarafından ölçümünün dezavantajları ise, bilindiği gibi kan
basıncındaki ciddi değişkenlik ve beyaz gömlek hipertansiyonudur. Bu
nedenle günümüzde iki yöntem yaygın şekilde klinik kullanıma
girmiştir. Bu yöntemler evde kan basıncı ölçümü ve ambulatuar kan
basıncı monitorizasyonudur.
Evde kan basıncı
ölçümü
Evde kan basıncı
ölçümünün önemi
Hipertansiflerin
kan basıncı, muayenehanede veya klinikte ölçüldüğünde diğer
yerlerdeki ölçüm sonuçlarına göre daha yüksek bulunma eğilimindedir.
Kan basıncının muayenehane dışında ölçülmesi hipertansiyonlu
hastaların ilk değerlendirmesi ve tedaviye verdikleri cevabın
izlenmesi açısından değerli bilgiler verebilir. Son yıllarda
hastanın kan basıncının evde izlenmesi yöntemi (self-monitoring)
yaygın olarak uygulanmaya başlanmıştır. Kan basıncının hastanın
kendisi tarafından ölçülmesinin avantajları şunlardır (7):
1. Gerçek
hipertansiyonun beyaz önlük hipertansiyonundan ayırt edilmesi;
2. Yeni başlayan
kan basıncı yükselmelerinde ve sınırda hipertansiyonda günlük kan
basıncı değerlerinin belirlenmesi;
3. Antihipertansif
ilaçlara alınan terapötik cevabın değerlendirilmesi;
4. Hastanın tedavi
planına daha iyi uyması;
5. Hasta izleme
maliyetinin azalması.
Ev ölçümleri ile
ambulatuar kan basıncı ölçümleri arasında oldukça iyi bir korelasyon
gözlenmiştir.
Ev ölçümleri hem
normotansif hem de hipertansif bireylerde muayenehane ölçümlerinden
daha düşüktür. PAMELA çalışmasında muayenehanede ölçülen 140/90
mmHglık kan basıncının ev ölçümlerinde sistolik 121-132 mm Hg ve
diyastolik 75-81 mm Hg değerlerine denk düştüğü gözlenmiştir (30).
Bu nedenle ev ölçümlerinde kan basıncı değerlerinin üst sınırını
140/90 mmHg değil, en fazla 135/85 mmHg olarak kabul etmelidir.
Evdeki ölçümlerin
klasik ölçümlere göre morbidite ve mortaliteyi belirlemede daha
değerli olup olmadıklarını anlamak için prospektif çalışmalara
ihtiyaç vardır. İleri derecede obez veya kalp ritmi düzensiz
kişilerde ev izlemi yanıltıcı olabilir. Dolayısıyla evde ölçülen kan
basıncı değerleri tanı ve tedavi konusunda hekim tarafından ölçülen
değerleri destekleyici bilgi olarak kabul edilmeli ve muayene
ölçümlerinin yerini almamalıdır.
Evde kan basıncı
ölçümü yapması önerilen hastaların kan basıncındaki dalgalanmalardan
korkmamaları, ancak hekimlerine haber vermeleri, tanı amacıyla ölçüm
yapılıyorsa günün farklı zamanlarında, tedaviyi izlemek için ölçüm
yapılıyorsa günün aynı saatlerinde (özellikle sabah yataktan
kalktıktan sonra) ölçüm yapmaları önerilir. Ölçüm sıklığına hastanın
klinik durumuna göre karar verilmelidir.
Hasta ve
çevresinin eğitimi
Ev ölçümlerinde
kullanılacak tansiyon aleti genellikle aneroid veya elektronik
sfigmomanometrelerdir. Aneroid monitorler öncelikle tercih
edilmelidir. Bu cihazları kullanamayan veya işitme güçlüğü olan
yaşlı bireylerde elektronik cihazlar önerilebilir. Bu cihazların
doğru sonuç verip vermediği eşzamanlı olarak cıvalı bir tansiyon
aletiyle yapılan ölçüm sonuçlarıyla karşılaştırmak suretiyle düzenli
aralıklarla kontrol edilmelidir. Evde yapılacak ölçümlerde klinik
ölçümlerindeki teknik kullanılır, ancak hekimlerin hastalarını ve
hasta yakınlarını kan basıncı ölçüm tekniği konusunda eğitmeleri
gereklidir.
Kan basıncı neden
yükselir?
Yüksek tansiyon
olgularının yüzde 90-95’inde hastalığın nedeni bilinmemektedir. Bu
durum esansiyel hipertansiyon olarak adlandırılmaktadır...
Kalan yüzde 5-10
olgu ise, başka bozukluklara bağlı ikincil (sekonder) hipertansiyon
olgusudur. Bu bozuklukların başında böbrek ve böbrek-damar
hastalıkları gelmektedir. Ayrıca vücutta hormon salgılayan bazı
bezlerin aşırı salgı yapması halinde de hipertansiyon görülebilir.
Kalpten çıkan büyük damarın (aort) doğumsal darlıkları da ikincil
hipertansiyona yol açabilir.
Bu bozukluklar
düzeltildiğinde sıklıkla kan basıncı da normale döner.
Önemlidir.
Bu sitede bulunan her ürün besin (gıda) takviyesidir.
Dr'nuza Başvurun. Tedavi amaçlı veya ilaç yerine
kullanılamaz. |