Böğürtlen Meyvesi - Böğürtlen Yaprağı - Böğürtlen Dikeni - Blackberry

Böğürtlen Resimleri

Böğürtlen Diğer İsimleri
Diken çileği, Karamama, Karadiken, Kedi dutu, Diken dutu, Yabani üzüm, Kür, Gürüzüm (Bozdağ-Ödemiş), Kür üzümü (Kurttutan köyü-Salihli), Avat (Maçka-Trabzon), Fisko, Mor menik

Böğürtlen Bileşimi
Şekerler, tane ve organik asitler içerir. C vitamini zenginliğindedir. Protein, karbonhidrat, yağ ve potasyum, sodyum, fosfor, kalsiyum, demir gibi mineraller; B1, B2, B3 ve C vitaminleri bulunur.

Böğürtlen Çayı
El losyonu olarak da kullanılır.


Böğürtlen Anayurdu
Son yıllarda Bursa'nın Uludağ eteğindeki köylerde kültüre alınmış bitkilerden devşirilen iri taneli, ama doğalına göre daha ekşi olan meyveler kent pazarlarında, ileri yaz ya da sonbahar aylarında satılmaya başlandı.

Böğürtlen Reçeli
Böğürtlen taze olarak yendiği gibi reçel, marmelât, konserve, tatlı ve meyveli içki yapımlarında da kullanılır.
 

Böğürtlen Hasadı
Hasat zamanı meyve sapındaki bu renk değişimine bakarak belirlenebilmektedir.
Meyve olgunlaşma tarihi bölgelere göre değişmekle birlikte Haziran sonu-Temmuz başında hasat başlamakta ve Eylül ayına kadar devam etmektedir. 
 

Böğürtlen Faydaları
Hekim önerisine göre kullanılır.

Böğürtlen Fiyatı
Kargo Dahil 15 tl. Ekolojik, Evsaflara Uygun, Parasına göre Gram Ayarlıdır.

Böğürtlen çeşitleri;

İnsan sağlığında önemli rolleri olan böğürtlen organik asitler, mineraller ve vitaminler bakımından çok zengin bir meyvedir. Böğürtlenlerde çiçeklenme genellikle Mayıs ayında başlayıp Ağustos ayına kadar devam etmektedir. Bu nedenle bitki üzerinde değişik olgunlaşma devrelerinde olan meyve salkımları birbirini takip ederler.

Böğürtlenlerde tozlanma arılar vasıtası ile olmaktadır. Siyah renkli meyveler birçok çeşitte yuvarlağımsı veya yuvarlak şekillidir. Olgunlaşma durumunda meyveler çanak yaprak ile birlikte toplanmaktadır. Ham meyvelerde meyve sapı krem beyaz renkte iken olgunlaşma durumunda ise gri, mavi ve kırmızımtırak renk almaktadır.

Amerika’da yapılan ıslah çalışmaları sonucunda dikensiz böğürtlen elde edilmiştir. Oldukça verimli ve güçlü büyüme özelliğine sahip olan bu çeşitlerin bitkileri 3-4 m boyunda dallar oluştururlar. Tüm toprak ve iklim şartlarına adapte olma özelliğine sahiptir. Düşük kış soğuklarına dayanıklı olmalarına rağmen geç donlardan zarar görmektedirler.
Kârlı bir böğürtlen yetiştiriciliğinde doğru çeşitlerin seçimi önemlidir. Aşağıda çeşitli kaynaklardan derlenmiş böğürtlen çeşitlerinin kısa tanıtımları vardır.

 Böğürtlen Çeşitleri

Boysenberry

Koyu renkli yapraklara sahiptir, olgunlaşması ise biraz  geçtir. Meyveleri uzun konik, iri (3 cm uzunluğunda, 8 gr ağırlığında) siyaha yakın mor renktedir. Mükemmel derecede aromalı ve büyük çekirdeklidir.  Ayrıca boysen meyvelerinin sap kısmı çekilerek koparıldığında aynı ahudududa  olduğu gibi boşluk kalmaktadır. Verimi oldukça yüksektir. Gerek sofralık  gerekse soğuk dondurmaya elverişlidir. Dondurmaya elverişli olduğu için  oldukça yaygındır.

LOGAN

 Bitkileri sürüngen, yatık karakterli olup, ince uzun, 4m  yakın sürgünlere sahiptir. Kısa – orta uzunlukta fakat kalın dikenleri  bulunmaktadır. Meyveleri büyük   (3-4cm uzunlukta) uzun koni şeklinde  kırmızımtırak – mor renkli ve asitlidir.

 APACHE
Bitki kuvveti orta derecededir ve verimli bir çeşittir.  Meyve büyüklüğü uzun – koniğimsi bir yapıdadır. Meyveleri siyah, parlak ve  alımlıdır. Orta derecede sürgün vermektedir. Sofralık tüketiminin yanında  dondurma sanayinde de oldukça kullanılan bir çeşittir.

NAVAHO

Bitkileri dik olarak gelişen Navaho’nun bitkileri orta  kuvvettedir. Orta mevsimlidir. Sert meyveleri, orta büyüklüktedir ve oldukça  lezzetlidir.  Raf ömrü oldukça uzundur, 14 – 21 gün dayanabilir. Turuncu pas  hastalığına dayanıklıdır.

KIOWA

 Bitkileri orta kuvvettedir. Meyveleri oldukça büyüktür ve  serttir. Yaklaşık 10–12 gr ağırlığındadırlar. Meyve verme zamanı uzun bir  süreye yayılmıştır. Turuncu pas hastalığına ve soğuklara dayanıklıdır.

DEWBERRY

Avrupa ve Asya’da geniş bir yayılma alanına sahiptir. Sürünücü  bir bitki yapısına sahip olan Dewberry’ye TARLA BÖĞÜRTLENİ de denmektedir.  Meyveleri büyük olmamakla beraber parlak bir görünüme sahiptir.

 ARAPAHO

Bitkileri kuvvetli olan Arapaho, oldukça verimlidir. 

Meyveleri büyük ( 3 – 4 cm uzunluğunda ), uzun – koniğimsi şekildedir. Meyve  rengi tam olgunlaştığında siyah rengi almaktadır. Tadı oldukça iyi, sofralık  olarak tüketimi oldukça yaygındır. Orta derecede sürgün vermektedir.  Yetiştirilmesi yaygın olan bir çeşittir.

OLALLIE BLACK

 Meyveleri çok iri, uzun çok siyah renklidir. Tadı iyi,  orta asitli ve eti serttir. Yıllık sürgünleri sık ve iri dikenlerle kaplıdır.  Ülkemizde ithal edilerek denemeye alınan bu çeşit, İzmir’de yapılan bağ-bahçe  toplantısında, ülkemiz için standart çeşit olarak kabul edilmiştir. Bitkisi çok  kuvvetli, kök sürgünü verme durumu orta-iyi, yaprakları üçlü, basık oval ve  yaprak yüzeyi kabadır. Bitki başına verim 3 kg dolayında olup, meyve uzunluğu yaklaşık 2.5-3 cm civarındadır.

CHESTER

 Gelişmesi orta kuvvette olup verimli bir çeşittir. Parlak,  siyah renkli olan bu çeşidin oldukça iyi bir aroması bulunmaktadır. Meyveleri  uzun konik, iri ve çekirdekleri orta büyüklüktedir. Tam yetiştiğinde siyah  renge ulaşmaktadır. Yetiştiriciliği A.B.D’de oldukça yaygındır.

THEDOR REIMERS

 Meyveleri yuvarlağımsı olup orta büyüklüktedir. Parlak  siyah renkli tanelere sahip olan bu çeşidin gayet güzel bir aroması vardır,  tadı mayhoşumtırak tatlıdır. Sulu, asitli ve yumuşak olduğundan daha çok meyve  suyu yapımında kullanılır. Taze kullanımı azdır. Sürgünleri dona ve kuraklığa  hassastır. Kuvvetli bir bitkiye sahiptir. Oldukça verimlidir. Çok tanınmış  bir çeşit olup 14–20 sene ekonomik ömre sahiptir.

MARION

Gelişmesi orta kuvvette, dikenli ve verimli bir çeşittir.  Olgunlaşması Boysenberry’den 1 hafta geçtir. Meyveleri büyük siyahımtırak –  kırmızı, sıkı etli ve çok lezzetlidir. Sanayide işlemeye ve derin dondurmaya  uygundur. Soğuklara dayanıklı bir çeşit değildir.

BLACK SATIN

Kuvvetli bir gelişime sahiptir, sürgünleri düzensizdir.  Ürünlerini uzun bir periyot içerisinde olgunlaştırır. Verimi yüksektir.  Meyveleri büyük, parlak siyah, lezzetli ve suludur. Olgunlaşması Ağustos –  Ekim arasına yayılmıştır.

 Bitkisi orta kuvvette gelişir ve yeterli miktarda koltuk  oluşturmaktadır. Sürgünleri dikensizdir. Meyveleri büyük, kesik konik  şeklinde, orta sulu, aromalı ve sıkı etlidir. Taze tüketim ve işlemeye  uygundur.

WILSON FRÜHE

 Yuvarlağımsı siyah ve parlak meyvelere sahip olup orta  büyüklüktedir. Çok sayıda çiçek ve meyve oluşturmakta ve meyveleri tatlıdır.  Bitkisi sürünücü değildir. Meyvelerinde çok sayıda büyük çekirdekleri vardır.  Dona dayanıklı, çoğaltılması kolaydır. Nemli bölgelerde tavsiye edilir.

THORNLESS EVERGREEN

 Meyveleri büyük, yuvarlağımsı olup siyah renklidir. Tatlı  ve orta aromatik bir tada sahiptir. Dikim aralığı dar bırakılarak  yetiştirilir. Yarı sürünücü karakterde olup orta kuvvette bitkiye sahiptir.  Sürgünleri dikensiz dallanması azdır. Meyveleri takriben olgunlaşmadan 1  hafta önce siyah rengini alır, fakat tam olum devresinde yenmelidir.  Taşınmaya dayanıklı olup taze olarak ve derin dondurularak kullanılabilir.

 Young

Boysenberry’den daha erkencidir. Kuvvetli bir bitkiye  sahiptir. Meyvelerinin iriliği ve hoş aroması ile oldukça tanınmış bir  çeşittir. Rengi parlak şarabi kırmızıdan morumtırak – siyaha kadar  değişmektedir. Az sayıda fakat iri çekirdeklere sahiptir. Verimi orta  derecededir.

Darrow

 Dik gövde yapısına sahip bir çeşittir. Ülkemizde yeni  denemeye alınan çeşitler arasındadır. Yaprakları beşli, sivri, oval, yaprak  yüzeyi kaba yapılıdır. Sürgün gelişimi orta-iyi, sürgünleri seyrek  dikenlidir.

DIRCKSON THORNLESS

Meyveleri uzun – koniğimsi olup siyah renktedir. Bitkileri  orta derecede kuvvetlidir. Yetiştiriciliği yavaş yavaş A.B.D ve civarında  yaygınlaşmaktadır. Orta derecede sürgün verir. Taze tüketimi yaygındır. Az  miktarda dikenlere sahiptir.

HULL THORNLESS

Bu çeşit Black satin kadar dayanıklı değildir. Tatlı  meyvesi, büyük, sert, aroması çok iyi ve yüksek sıcaklık altında renklerini  korurlar. Meyveleri tam olgunlaştıktan sonra toplanmalıdır. Orta mevsimden  son mevsime kadar toplanabilir.

Hazırlayan; Şadan Yakut
Hüdai Yılmaz

Özet:

Bu çalışma 1999 yılında Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümüne ait Üzümsü Meyveler Araştırma ve Uygulama alanında yürütülmüştür. Denemede materyal olarak Nessy, Chester Thornless, Oregon Thornless ve Jumbo böğürtlen çeşiitlerine ait çiçek tozları kullanılmıştır.

Bu çeşitlerde TTC ve FDA testleri yardımıyla çiçek tozu canlılık düzeyleri belirlenmiştir. Bunun yanında çiçek tozu çimlenmesi üzerine 50, 100, 200 ve 400 ppm dozlarında Ca(NO3)2, MgSO4, KNO3 ve H3BO3 ün etkisi incelenmiştir. Çeşitlerin çiçek tozu canlılık düzeyleri TTC testinde % 79.75 (Oregon Thornless) ile % 91.94 (Chester Thornless), FDA testinde ise % 82.17 (Oregon Thornless) ile % 93.15 (Chester Thornless) arasında değişim göstermiştir.

Mineral maddelerin çimlenme üzerine etkileri ise çeşitlere ve dozlara göre farklı bulunmuştur.

Yazar(lar):Nurgül Türemiş , Kubilay Derin

Bilgi Amaçlı Yazılardır. İlaç Yerine Kullanılmaz.