Kişniş Çayı - Kişniş Tohumu Çayı - Kinzi - Sativum

Kişniş Tohumu Resimleri

Kişniş Tohumu Diğer İsimleri
Sativum, Kinzi, aşotu, kişnit, yumurcak (Burdur bölgesi), kara kimyon.

Kişniş Tohumu Bileşimi
Nişasta, tanen, şekerler, sabit yağ ve içindeki coriandrol, geraniol, pinenler olan uçucu yağ, koriyandrol, jeraniyol, barneol, terpenler, oleik, palmik, linoyeik asitler, azotlu bileşikler, reçine ve musilaj içermektedir.

Kişniş Tohumu Faydaları
Kişniş baharatı özelliklerini taşır.

Kişniş Tohumu Aksi tesirleri
Fazla içildiğinde sarhoşluk bile verir.

Kişniş Tohumu Ve Mutfak
Yemeklere etlere konulması halinde ise olası bozuk etlerin vücuda verebilecek zararı önler.

Kişniş Tohumu Kullanışı
Hekim önerisine göre kullanılır.
Tavsiye edilen doz dışında kullanılması sakıncalıdır.

Kişniş Şekeri
Üzeri şeker ile kaplanmış şekli; “kişniş şekeri” diye tanınır, ve bu şekilde kullanılır.

Kişniş Tohumu Tarihçesi
Kişnişin sofralarda çok çeşitli kullanım biçimleri vardır.
Kişnişin yararları 3000 yıldır bilinir. Öyle ki, eski Sanskrit tabletleri, Mısır papirüsleri,
Bin Bir Gece Masalları ve İncil’de de adı geçer.
Kişnişi Kuzey Avrupa’ya getiren Romalılar, bu bitkiyi eti muhafaza etmek için kullanırlardı. Çinliler ise eski zamanlarda kişnişin insana ölümsüzlük verdiğine inanırlardı.

Ortaçağ’da afrodizyak özelliğiyle ön plana çıkan kişniş aşk iksirlerine katılırdı.
Kişnişin her yerinde keskin bir koku vardır, bir Peru kabilesi bu kokuyu o kadar çok sever ki, yapraklarından parfüm yapar.
Kişnişe Yunanca; erkek tahtakurusu denir. Sebebi, tohumlarının kokusundan sebeptir.
Sativum ise; “bahçeye ekilen”, kültürü yapılan” anlamını taşır.
Uygur Türkleri ise kişnişe; “yumgak tane “yumak tane” ismini vermiştir.

Akdeniz kökenli M.Ö. 5000'li yıllarda insanların kullandığı bitki olma ihtimali bulunan kişniş sanskrit tabletlerinde, Mısır papürüslerinde, binbir gece masallarında ve İncil'de adı geçen bir baharattır.

Kişniş Tohumu Botanik Özellikleri
2 - 7 mm çaplı küre şeklindeki şizokarp, sarı - kahverengi renktedir. Kurutulmuş ürün ferahlatıcı, hoş aromatik ve özel kokulu; lezzet yumuşak, baharlı, meyvemsi, çiçeksi, tatlımsı, rutubetli çayırlarda rastlanan otsu bir bitki tohumlarıdır.

Kişniş Tohumu Yetiştiriciliği
Akdeniz ülkelerinde yabani olarak yetişir.
Ege, Akdeniz ve Karadeniz bölgeleri başta olmak üzere, ılıman ve sıcak iklim bölgelerinde tarımı yapılır. Kaynak ülkeler; Rusya, Romanya, Bulgaristan, Fas, Hindistan, Meksika, Arjantin.
Türkiye'de doğal olarak bulunur. Meyvesi için bazı illerde (Denizli, Burdur, Gaziantep, Konya, Burdur, Mardin, Erzurum) tarımı yapılır.

Kişniş Tohumu Fiyatı
Kargo Dahil 15 tl. Ekolojik, Evsaflara Uygun, Parasına göre Gram Ayarlıdır.

Kişniş Tohumu İnternet Yazıları 

Botanik Adı:
Coriandrum sativum

Diğer İsimleri:
Kara Kimyon, Kişnişotu, Aşotu

Tanım:


Bileşim:
Nişasta, tanen, şekerler, sabit yağ ve içindeki coriandrol, geraniol, C vitamini, pinenler olan uçucu yağ içermektedir.

Kaliteli Bir Kişniş'de;
Yabancı madde en çok %2, rutubet en çok %12, toplam kül en çok %7, asitte çözünmeyen kül en çok %1.5, uçucu yağ en az 0.4 ml/100 g, kırık tane en çok %10, bozuk tane en çok %2 olmalıdır. Salmonella, Ecoli 0157:H7 ve Aflatoksin bulunmamalıdır.

Kaliteli Öğütülmüş Kişniş'te;
Yabancı madde bulunmamalı, rutubet en çok %12, toplam kül en çok %7, asitte çözünmeyen kül en çok %1.5, uçucu yağ en az 0.2 ml/100 g olmalıdır. Salmonella, Ecoli 0157:H7 ve Aflatoksin bulunmamalıdır.



Kullanım Alanları:
Meyveleri olgunlaştıktan sonra toplanarak güneşte kurutulur. Baharat veya ilaç olarak kullanılır.
Akdeniz, Meksika, G. Amerika ve Hint mutfaklarında yaygındır: şekerli ürün, krema, yumuşak peynir, mantar, zencefilli ekmek, elma tatlısı, bisküvi, kek, kurabiye, çorbalar, salatalar, fasülye, dolma, et, tavuk, hoşaf. Türkiye'de baharat olarak kullanılır. Daha çok, üzeri şekerle kaplanan meyveler "kişniş şekeri" adıyla tüketilir.



İçerdiği Besin Değerleri, Vitaminler ve Mineraller;
1 çay kaşığı Öğütülmüş Kişniş 1.4 gr gelir.
Bir çay kaşığı öğütülmüş kişnişin içinde; 6 calori, 172 mg protein, 274 mg yağ, 11.2 mg kalsiyum, 791 mg karbonhidrat, 6.2 mg fosfor, 3.6 meg thiamine, 3.2 meg ribofilavin bulunmaktadır.







KİŞNİŞ


Familyası Umbelliferae
İlmi Adı Coriandrum sativum
Fransızca Coriandre
İngilizce Coriander
Almanca Koriander
Kullanılan Kısmı Tohumu
Yetiştiği Yer Avrupa, Akdeniz ülkeleri, Mısır, Hindistan, Arjantin, Amerika, Sovyet Rusya
Ülkemizde: Konya, Burdur
Toplama Zamanı Haziran - Eylül

Mutfakta Kullanılışı Her tür soğanlı, sosisli yemeklerde. Dolma, av eti, şarküteri, domates, kuru fasulye, çerkez tavuğuna (cevizli sosuna). Ekmeklere, kuru bisküvilere, meyve kompostosuna katılır. (Kişnişteki yağ unlu maddelerin ve tohumlu sebzelerin hazmını kolaylaştırır.)
Estetik Açıdan Kişnişteki yağ parfüm, kolonya ve sabun yapımında kullanılır.
Diğer adı: Kara kimyon. Cezayir'de etleri korumak için, tuz, karabiber ve kişniş eşit miktarda karıştırılır, kullanılır.

kişniş
Diğer İsimleri : Aşotu, Kişnişotu, Kişniç, Corlandrum sativum, Coriander, Coriandre

Botanik Bilgi : Maydanozgiller familyasındandır. Kişniş 30-80 cm boyunda genellikle bir yıllık bir bitkidir. Bitkinin tamamı kendine has bir kokuya sahiptir. Kökleri iğ şeklindedir. Alt yaprakları uzun saplı üç parça, orta ve üstteki yapraklar gövdeye oturmuştur, en üsteki yapraklar iplik gibi incedir. Çiçeklerinden 10-20 tanesi topluca bir arada şemsiyecik oluşturur. Beyaz ya da pembemsi açık mor renkli küçük çiçekleri olgunlaşınca, 2-7 mm. çapında yuvarlak, açık kahverengi tohum kılıfını taşıyan kokulu, kuru meyvelere dönüşür. Meyveleri sarımsı, küre şeklindedir.

Yetiştirdiği Yerler : Anayurdu Akdeniz havzası olup günümüzde birçok yerde ve ülkemizde yabani bitki ya da kültür bitkisi olarak yetişmektedir. Özellikle Konya, Burdur, Isparta yörelerinde yaygın olarak yetiştirilir.

Bilinen Bileşimi : Kişnişin tohumunu taşıyan meyvesinde nişasta, tanen, şekerler, sabit ve uçucu yağlar bulunur. Uçucu yağında yüksek oranda coriandrol ile düşük oranda geraniol, borneol, pinen, phelladron ve asetik asit vardır.

Toplanması-Saklanması : Ağustostan Eylüle kadar bitki farklı dönemlerde olgunlaşmaktadır. Bunun için olgunlaştıkça toplanılır. Gölgeli ve havadar yerde kurumaya bırakılır. Sonra şemsiyeler sallanır ve dökülen tohumlan toplanır.

Faydaları :
tohumları yemeklerden önce ağızda çiğnenebilir.

Güzellik İçin : Tarifi verilen çay yüze sürülürse akne ve yaraları geçirir.
 

 

Latince ismi : Coriandrum sativum

Diğer Adları Aşotu, Kişnişotu

Maydanozgiller familyasındandır. Anayurdu Akdeniz havzası olup günümüzde birçok yerde ve ülkemizde yabani bitki ya da kültür bitkisi olarak yetişmektedir. 60 cm'ye kadar boylanabilen biryıllık otsu bitkidir. Gövdesi yuvarlak kesitli, boylamasına oluklar halinde çizgili, soluk yeşil renkli ve dallara ayrılan yapıdadır. Bitkinin alt ve üst bölümündeki yaprakları farklı görünüşte olur. Alt yaprakları maydanoz bitkisininkilere benzer.

 

Hafif tüylü, tuhaf ve pek de hoş olmayan koku taşırlar. Bitkinin üst kesimindeki yaprakları ip gibi ince ama düzgün kesimli ve gene hoş olmayan keskin ve tuhaf kokulu olurlar. Yaz başı ile ortası arasında gevşek şemsiyeler oluşturarak açan, beyaz ya da pembemsi açık mor renkli küçük çiçekleri olgunlaşınca, 2-7 mm. çapında yuvarlak, açık kahverengi tohum kılıfını taşıyan kokulu, kuru meyvelere dönüşür. Bol güneşli yerleri, bitek ve hafif topraklan seven kişniş bitkisi, tohumları sonbaharda ekilerek çoğaltılır. Ancak, çapraz döllenmeyle bitkinin yozlaşması meydana geleceğinden, rezeneden uzak yerlere ekilmesine dikkat edilmelidir.

 

Kişnişin tohumunu taşıyan meyvesinde nişasta, tanen, şekerler, sabit ve uçucu yağlar bulunur. Uçucu yağında yüksek oranda coriandrol ile düşük oranda geraniol, borneol, pinen, phelladron ve asetik asit vardır.

Kişniş tohumlan pastacılıkta, baharat olarak bazı çorba ile yemeklerin hazırlanmasında, içki endüstrisinde ve kişniş şekerinin yapımında kullanılır. Bazı yerlerde bitkinin körpe yaprakları salata ve güveçte pişen yemeklere katılır. Gövde ve kökü de sebze gibi pişirilip yenir.

 

Tibbi Etkileri ve Kullanımı

Eski Mısır papirüsleri, Çince ve Sanskritçe metinlerde ve hatta İncil'de sağlığa yararlı etkilerinden övgüyle söz edilir.


 

Kişnişin bu etkilerinden yararlanmak üzere, bitkinin çiçek şemsiyeleri yaz sonunda alınır ve tohumlarının olgunlaşması için gölgeli ve havadar yerde bir süre itekletilir. Sonra şemsiyeler başasağı edilerek bir kağıdın üzerine sallanır ve dökülen tohumlan toplanır. Bunlardan ya da piyasadan alınan kişniş tohumlarından 1 tatlı kaşığı kadarı biraz ezilerek 1 bardak kaynar suya dökülür. Kabın üzeri sıkıca kapatılarak 5 dakika süreyle demlendirilir. Bu şekilde elde edilen infüzyon, yemeklerden önce birer bardak olarak içilir. Aynı etkilerinden yararlanmak için, tohumları yemeklerden önce ağızda çiğnenebilir.

 

• Kişniş antiseptik (mikrop kırıcı) etkiler de taşır. Bu etkisinden yararlanmak için yukarıda tarifi verilen infüzyon, akne ya da yaraların üzerine uygulanır

 

Kişniş, Koriander, Coriandrum sativum
 

Familyası: Maydanozgillerden, Doldengeweaechse, Apiaceae


Drugları: Kişniş tohumu (meyvesi): coriandri fructus
              Kişniş yağı (eteryağı): coriandri aetheroleum


Kişniş tohumu çay, baharat ve natürel ilaç yapımında ve kişniş tohumundan eldeedilne eter yağı aroma tedavisinde ve de baharat olarak kullanılır.

  Kişniş maydanozgillerin bir alt grubu olan coriandrealardan olup, bu grupta sadece iki tür mevcuttur. Bunlar yabani ve kültür kişnişi diye ikiye ayrılır. Kültür kişnişide Türk ve Rus kişnişi olarak ikiye ayrılır ve her ikisi de coriandrum sativum’un alt türüdür.

Bu türden Rus kişnişi küçük tohumlu: coriandrumsativum var.

 

microcarpum ve Türk kişnişi: coriandrum sativum var. macrocarpum (var. vulgare) diye anılır. Kişnişin MÖ: 1500 yüzyılında Mısırlılar tarafından kullanıldığı ve yine 2. yüzyılda Çinliler tarafından kullanıldığı belgelenmektedir.

Vatanının doğu Akdeniz ülkeleri: Mısır, Suriye, Flistin ve Türkiye olduğu ve buradan Avrupa’nın batısından Çinin doğusuna kadar yayılmıştır. Günümüzde başta Türkiye, Fas, Japonya, ADB, Hindistan, Çin, Arjantin, Macaristan ve Balkan ülkelerinde yetiştirilir.

 

Botanik: Kişniş 30-80 cm boyunda genellikle bir yıllık bir bitkidir, fakat iki yıllık olan alt türleri de mevcuttur. Kökleri iğ şeklinde, bitkinin tamamı kendine has bir kokuya sahiptir ve bu kokuda tahtakurusunun pis kokusuna benzer.

Alt yaprakları uzun saplı üç parça kenarları kertikli ve parçalar kalp şeklindedir. Orta ve üstteki yapraklar gövdeye oturmuştur ve ortadaki yapraklar önce üç sonra tekrar üçe ayrılırken, en üsteki yapraklar iplik gibi incedir.

Çiçeklerinden 10-20 tanesi topluca bir arada şemsiyecik oluşturur ve kenardaki çiçeklerin ters yumurta şeklinde beyaz veya pembe renkte her bir çiçek 3-5 taç yaprağa sahiptir ve ortada taç yaprağı olmayan çiçekler pemepe renklidir. Şiemisyecikleruzun bir sapla kendisi gibi 3-5 adet şemsiyeceğin bir araya gelmesi ile geriden şemsiye şeklinde çiçek demetleri oluşturur.

Meyveleri sarımsı, küre şeklinde, üzerinde 8-10 adet yay şeklinde çıkıntılar  vardır ve yayalar boydan boya uzanır. Dış kabuğun içinde iki ayrı parça karşılıklı bulunur ve Rus kişnişi 1,5-3 mm ve Türk kişnişi 3-5 mm çapındadır.

 

Yetiştirilmesi: Türkiye’nin Konya, Burdur Isparta yörelerinde yaygın olarak yetiştirilir.

 

Hasat zamanı: Meyveleri farklı zamanlarda yani Ağustostan Eylüle kadar olgunlaştığından, önce olgunlaşanlar toplanır, sonra beli bir süre sonra tekrar olgunlaşan meyveleri toplanır ve hasat böyle devam eder. Şayet olgunlaşan  meyvelerin yanında olgunlaşmamış meyvelerde toplanırsa bu sonradan iyice kurutulsa da kötü bir koku yayar.

 

Araştırmalar: ABD’nin New York şehrinde iki ilim adamı Prof. Dr. Med. Omura ve Dr. Klinghardt taze kişnişin salata şeklinde yenmesi halinde dişlerdeki zehirli dolgu maddesi civanın sebep olduğu hücre zehirlenmesini önlediği tespit edilmiştir. (Nhk.01.00.44)

 



Yan tesiri: Bilinen bir yan tesiri yoktur, fakat eter yağının çok sert olması nedeniyle dikkatli kullanılmalıdır


Kişnişin sofralarda çok çeşitli kullanım biçimleri vardır. Kişnişin yararları 3000 yıldır bilinir. Öyle ki, eski Sanskrit tabletleri, Mısır papirüsleri, Bin Bir Gece Masalları ve İncil’de de adı geçer.

 

Kişnişi Kuzey Avrupa’ya getiren Romalılar, bu bitkiyi eti muhafaza etmek için kullanırlardı. Çinliler ise eski zamanlarda kişnişin insana ölümsüzlük verdiğine inanırlardı.

 

Ortaçağ’da afrodizyak özelliğiyle ön plana çıkan kişniş aşk iksirlerine katılırdı.

Kişnişin her yerinde keskin bir koku vardır, bir Peru kabilesi bu kokuyu o kadar çok sever ki, yapraklarından parfüm yapar.

 

Kişnişin günümüzde Orta Avrupa, Hollanda, Romanya, Rusya, Hindistan, Doğu Asya, Japonya, Kuzey ve Güney Amerika, Mısır ve özellikle Marokka'da tarımı yapılmaktadır.

 

 

Nasıl kullanılır?

Tohumu: Domates turşusu, sosis, köriler ve elmalı çöreklerde kullanılır. Ezilmemiş tohumu çorba ve sebze yemeklerine katılır. Suda kaynatılarak çayı yapılır. Tohumu ayrıca güzel kokusu sayesinde potbori tabaklarında kullanılabilir.

Yaprağı: Körpe alt yaprakları güveç, salata ve soslara eklenir.

Gövdesi: Fasulye ve çorbalarla birlikte pişirilir

Kökü: Taze kökü sebze gibi pişirilip yenilir



Bilgi Amaçlı Yazılardır. İlaç Yerine Kullanılmaz