|
|
Rezene Tohumu -
Foeniculum vulgare
Rezene Tohumu
Resimleri

Rezene Tohumu Bileşimi
Eterik yağ, şeker, protein, karbonhidrat,
A, C vitaminleri, fosfor, calsium, demir, potasyum.
Rezene Çayı
Hekim önerisine göre kullanılır.
Rezene Aksi Tesirleri
Bilinen aksi tesiri yoktur. Fazlası uyuşukluk verir, karın
boşluklarında ağrı yapar.
Rezene Diğer İsimleri
Raziyane, Arapsaçı, Sincibil.
Rezene Familyası
Maydanozgiller familyasındandır.
Rezene Botanik Bilgileri
İki metreye kadar boylanan iki yıllık kokulu otsu bitkidir.
Rezene Tarihçesi
Adını,Yunanlılar ile Persliler arasında M.Ö 490’da Fennel çayırı’nda
yapılan Maraton Savaşı’ndan almıştır.
Plinius, Yunanlıların derilerini değiştirirken, görme güçlerini
arttırmak için rezene yediklerini söylemiştir.
Romalı savaşçılar sağlıklarını korumak, Romalı kadınlar ise
şişmanlamayı önlemek için yerlerdi. Şeytana karşı koruyucu olduğuna
da inanılırdı.
İmparator Büyük Şarl rezenenin iyileştirici özelliklerinden
ötürü,her imparatorluk bahçesi için gerekli olduğunu söylemiştir.
Rezene kökü, sap ve yaprakları aroma ve dayanıklılık sağladığından,
turşuculukta geniş ölçekte kullanılır. Bu etkileri eski Mısır ve
eski Mezopotamya’da da bilinirdi. Nitekim rezene, eski Mısır ve eski
Mezopotamya’da “Materia Medica”larında kayıtlıydı. Anglosaksonlar
ise şeytana karşı olan gücü nedeniyle rezeneyi dokuz yararlı ottan
biri sayardı.
İmparator Şarl iyileştirici özelliklerinden ötürü 812 yılında
rezenenin imparatorluk bahçesi için gerekli olduğunu söylemişti.
Yine İngiltere Kralı II. Edward’ın doktoru olan Gaddesdenli John
(1280 -1361) körlük tedavisinde, rezene ve maydanoz şarabı
kullanılabileceğini gösterdi.
Rezene Fiyatı
Kargo Dahil 15 tl. Ekolojik,
Evsaflara Uygun, Parasına göre Gram Ayarlıdır.
Rezene
İnternet Satış
Maliye Bakanlığı Satış Fişimiz var.
Sipariş İçin Tıkla
Kapıda ödeme kolaylığı.

Rezene
Ürünlerimizin, yetkili kurumlar tarafından, gerekli
denetimleri yapılmıştır.
Ayrıca ürünlerimizin çoğu FDA Sağlık Örgütü tarafından da
denetlenmekte ve İşyerimizin Tarım Ve Köy İşleri Rize İl
Müdürlüğü ES - 53 – 0020 Numarası İle Satış Yeri Kayıt
Belgemiz Vardır.
BİRTAT – 1959’DAN BERİ.
Yarım asırdan fazla, güvenle hizmetinizde

Önemlidir.
Bu sitede bulunan her ürün besin (gıda) takviyesidir.
Dr'nuza Başvurun. Tedavi amaçlı veya ilaç yerine
kullanılamaz.
REZENE İnternet Yazıları - Rezene
Haberleri
Latince ismi : Foeniculum vulgare
Bilimsel sınıflandırma
Alem:
Plantae
Sınıf:
Apiales
Alt takım:
Rosales
Familya:
Apiaceae - Maydanozgiller
Cins:
''''Foeniculum''''
Yaprakları saplı ve tüysüzdür. Bitkinin gövdeleri dik, içleri boş
silindir şeklinde ve tüysüzdür. Çiçekler uzun saplı ve bileşik
şemsiye durumundadırlar. Meyveleri silindir şeklinde tüysüz ve
yeşilimsi esmer renktedir. Tohumları protein ve yağ bakımından
zengin bir besi dokuya sahiptir. Daha çok kayalık ve kurak yerlerde
yetişir
Rezene (Foeniculum vulgare)
İngl. Fennelfruit – Alm. Fenchel – Fr. Fruit de fenovil
Yöresel adları : Arapsaçı, İrziyan, Raziyane, Mayana
Drog adı :Foeniculi fructus /meyve(tohum)
Tentür : Foeniculum (başlangıç tentürü), D1-D2
Eterli uçucu yağ : Foeniculi aetheroleum
Bitki özelliği :Rezene bir kültür bitkisidir, doğada aranmaz.
Bileşim: Ortalama %8 civarında eterli uçucu yağ(%80 Anethol, Fenchon
ve Methylchavicol), flavonlar, Bergaptan ve Storiniçerikli
cumarinler.
Kullanım biçimleri: Rezene çayı: 1-2 tatlı kaşığı rezene tohumu
havanda hafifçe ezilir, orta boy bir su bardağı dolusu kaynar
derecede sıcak suyla haşlanır, 8-10 dakika demlendikten sonra
süzülür.
Göz banyoları için de bu çay kullanılır.
Karışım:Rezene-anason-frenk kimyonu eşit oranda karıştırıldığında,
hem daha etkili, hem de daha lezzetli bir çay hazırlanabilir.
Demleme biçimi aynı rezene çayı gibidir.
Buğu tedavisi: 1-2 yemek kaşığı dolusu rezene tohumu havanda hafifçe
ezilir, yarım veya bir litre kaynar derecede sıcak suyla haşlanır,
büyük bir havluyla kafa örtülür ve gözler 5-10dakika boyunca
etkilenmeye bırakılır. Rezene banyo kabına çok yaklaşılmamalı, buhar
banyosundan sonra hemen serin havaya çıkılmamalıdır. Bu banyo suyu
ısıtılarak iki kere daha kullanılabilir.
Tentür kullanımı:Foeniculum, D1 veya D2 seyreltileri, Günde pek çok kere, 10-15 damla, yarım yemek
kaşığı ılık suya eklenerek alınır.
Göz tedavisinde, de kullanılabilir. Yarım bardak ılık suya
40-50damla tentür eklenir, göz banyosu veya kompres biçiminde
kullanılır.
Eterli uçucu yağ: Kesme şekere 2-3 damla emdirilerek veya yarım
bardak ılık suya 8-10 damla damlatılarak, gargara biçiminde kullanılır. Gargaradan sonra
tükürülür.
Uyarı: Çok ender olarak deri alerjileri görülebilir. Bilinen başkaca
bir yan etkisi yoktur.
Tanımı
Kökeni ve Yayılışı : Çok eskiden beri özellikle Akdeniz ülkelerinde
sebze ve salata olarak kullanılmakta idi. Kökeni Akdeniz Bölgesi ve
Batı Asya olan rezene bugün değişik yollarla dünyanın birçok
yerlerine yayılmıştır.
Botanik Özellikleri : Rezene tek veya çok yıllık bir bitkidir.
Kalınlaşmış kazık bir köke sahiptir. Bu kökte özellikle ikinci yıl
kuvvetli yan kökler oluşur. Kökler 1-2 m kadar derinliğe gidebilir.
Sap 60-200 cm kadar yükselebilir. Kesiti yuvarlağa yakın bir
şekildedir. Dallanma özellikle bitkinin üst kısmında olur.
yapraklarının parçaları iplik şeklindedir. Yapraklar bitkinin alt
kısımlarında saplı, üst kısımlarında ise gövdeye oturmuş durumdadır.
Renkleri koyu yeşilden mavi yeşile kadar değişir. Rezene de çiçekler
oldukça küçüktür ve bu küçük çiçeklerin taç yaprakları sarı
renklidir.
Meyve 4-10 cm uzunlukta, 2-4 mm genişlikte kahverengi-yeşil
renktedir. Meyve birbirlerinden derin bir oyukla ayrılan iki
parçadan oluşmuştur.
Kültürü
İklim ve Toprak İstekleri : Rezene verimli, derin kireçce zengin
topraklar tercih eder. Ancak rutubetin çok fazla olmaması gerekir.
Genellikle meyveler geç olgunlaştığından ılıman iklimlerde Sonbaharı
uzun geçen bölgeleri tercih eder. Humuslu ve kumlu-tınlı topraklar
da rezene için uygundur.
Tohumluk : Büyük tohumlu rezenelerde 1000 tane ağırlığı ortalama 6.6
g'dır. Ancak 1000 tane ağırlığında varyasyon çok büyük olup, bunun
3.8-8.7 g arasında değiştiği bildirilmektedir. Tohumluğun safiyeti %
90-100 arasında değişir. Ancak safiyetin % 95 ten aşağı olmaması
istenir. Çimlenme gücü ise % 70 ten aşağıya düşmemelidir. Çimlenmede
değişken sıcaklığın olması, ayrıca ışıklı ve akranlık devrelerin
bulunması gerekir. Çimlenme genellikle 14 günde son bulur.
Yetiştirme Tekniği : Doğrudan doğruya tarlaya ekimi yapılabildiği
gibi, çelik şeklinde üretilebilir. Koşullarımızda direkt tarlaya
ekimde iyi bir bitki gelişimi sağlanmıştır. Sonbaharda tohumlar 60
cm sıra arası mesafesinde mibzerle ekilmiş ve tohumluk miktarı
olarak 1 kg/da kullanılmıştır. Eğer rezene üretimi çelik şeklinde
yapılacak ise bu takdirde İlkbaharda Mart, en geç Mayıs başına kadar
30 cm sıra arası mesafesinde tohumları 2.5-3 cm derinlikte ekmek
gerekir. 0.4 kg tohumluk 100 m2 için yeterlidir. Buradan elde
edilecek pençe 1 dekara kafi gelir. Pençe üretim sahasında yabancı
otlara karşı gerektiğinde çapa yapmak gerekir. Yabancı otlarla
herbicidlerle mücadele çimlenmeden önce Afalan, Alipur, Gesagard,
çimlenmeden önce ve sonra ise Tenoran kullanılır. Ekim sonunda
rezenenin toprak üstü kısmı biçilir bu kurutulup öğütüldükten sonra
yem sanayiinde kullanılır. Toprakta kalan penceler sökülüp şeker
pancarında olduğu gibi saklanır. Pençelerin üzerlerinin çok kalın
örtülmesi gerekir. İlkbahara doğru mümkün olduğu kadar erken Şubat
veya Mart aylarında örtü kısmı kaldırılır. Pençelerin uçlarından
biraz kesilir. Dikilecek pençeler en azından parmak kalınlığında
olmalıdır. Kışı soğuk olmayan yerlerde rezene pençeleri tarlada
kalabilir. Burada da üzerlerinin hafif bir sap vs. ile örtülmesi
önerilmektedir. Burada sorun tarladan pençelerin mümkün olduğu kadar
erken sökülmesidir. Pençelerin dikimi genellikle 62.5 x 40 cm ara
ile yapılır. Pençeler teker teker ancak zayıf pençeler ikişer ikişer
dikilir.
Ekim Nöbeti : Ahır gübresi ile gübrelenmiş patatesten sonra rezene
çok iyi yetişir. Ancak verimli topraklarda ve iyi gübrelenmiş
durumda tahıl da iyi bir ön bitkidir. Pratikte şeker pancarından
sonra rezene yetiştirilmesi önerilmez, zira toprakta çok azot
birikir ise fazla miktarda vejetatif aksam gelişir. Böylece
meyvelerin olgunlaşması gecikir. Rezene kendine dayanıklı değildir.
Bu nedenle bir rezene ekili yere ikinci defa ancak 6-7 yıl sonra
getirilmelidir. Rezenenin bıraktığı toprağı ise gübrelenmiş bir çapa
bitkisi toprağı şeklinde değerlendirilmelidir. Ancak rezene
hasadından sonra toprakta kalan anızın ürümesi geç olduğundan hemen
hazırlanması güçtür. Bu nedenle rezeneden sonra ya geç ekilen kışlık
tahıl veya yazlık tahıl gelmelidir.
Gübreleme : Genel olarak rezeneye ahır gübresi verilmesi önerilmez.
Mineral gübre olarak 4-6 kg/da N, 4.5-7 kg/da P2O5 ve 8-10 kg K2O
verilmesi öngörülmektedir.
Hasat : Rezene'de hasat çok sayıda meyvelerin büyüme olgunluğuna
eriştiğinde yapılır. Bu tahıllarda sarı olum devresine eş
değerdedir. Hasatta çeşitli yöntemler kullanılır. Bunlardan biri,
rezenenin biçer bağlar ile biçilmesidir. Biçimden sonra demetler dik
konularak kurutulur. Yeterince kuruduğunda tarlada harman makinası
ile harmanı yapılır. Ancak tarlada yeterince kurutma olanağı bulunan
yerlerde biçer döverlerde hasat etme imkanı vardır. Genellikle tam
kurutma söz konusu değildir. Bu nedenle biçer döverle hasat
yaptıktan sonra son kurutma gereklidir.
Verim : Koşullarımızda yapılan bir çalışmada tane veriminin 34-75
kg/da arasında değiştiği bulunmuştur.
Hastalık ve Zararlıları : Köklenmiş ayrıca ikinci yıl genç rezene
bitkilerinde Othiorrhynchus ligustici önemli zarar yapmaktadır.
Bununla mücadelede Gesarol önerilmektedir. Rezene'de köklere
özellikle Tipula oleraeca zarar vermektedir.
Mantari yaprak zararlılarından plasmopara nivea, Corcospora
foenicula ayrıca Ukomyces önemli zararlar vermektedirler. Özellikle
saplarda Sclerotinia scherotiorum ve Phoma türleri zararlı
olmaktadırlar. Sürgün uçlarında ise Lygus campestris kalmi'nin
zararları büyüktür.
Tüketimi
Kullanılan Bitki Kısmı : Radix Foeniculi, Herba Foeniculi, Fructus
Foeniculi
İçerdiği Maddeler : İyi bir rezene meyvesi % 3.5-6 uçucu yağ içerir.
Koşullarımızda ortalama % 5.1 olarak saptanmıştır. Bileşimin en
önemli meddesi Anethol'dur ve % 30-60 arsındadır. Bu anason ile aynı
aromaya sahiptir. Ayrıca acı kafur'a benzer tat da bir madde daha
vardır ki, buda fenchon'dur. bunun oranı uçucu yağda % 10-20
arasında değişir. Ayrıca Fosniculin ve methylchavicol bulunur. Meyve
endospermi % 12-18 yağ, % 14-22 protein içerir. Genel olarak uçucu
yağ oranı ile meyve uzunluğu arasında bir ilişki vardır.
( Foeniculum vulgare Mill. )
Tıbbi
Fructus Foeniculi
Çince
Xiao hue xiang, Wooi heung, Hui xiang, Xiaohuixiang
İngilizce
Sweet cumin
Fransızca
Fenouil, Aneth doux
Almanca
Fenchel
İsrail dilinde
Shumar
Hintçe
Saunf, Moti saunf
Italyanca
Finocchio
Rusça
Sladkiy ukrop, Fenkhel, Aptechniy ukrop
İspanyolca
Hinojo
Turkçe
Rezene
Rezene / Foeniculum Vulgare
MAYDANOZGİLLER (Apiaceae) familyasından kokulu otsu bitki. Raziyene
olarak da bilinir. Anayurdu Güney Avrupa ve Anadolu’dur. Hoş kokulu
tohumları için ABD’de, İngiltere’de ve Avrupa’nın ılıman
kesimlerinde tarımı yapılır.
Türkiye’de doğal olarak yetişmesine karşın ekimi yapılmaz. Rezene
çoğunlukla bir metreye kadar boy atan çok yıllık bir bitkidir.
İpliksi bir görünüm sergileyen ince parçalı yaprakları vardır. Küçük
ve sarı renkli çiçekleri şemsiyemsi salkımlarda toplanmıştır.
Yeşilimsi ya da sarımsı kahverengi tohumları silindir biçimli ve
hafif kıvrıktır, sırtında da beş yatık çıkıntı bulunur. Bunlar her
ne kadar tohuma benzerse de, aslında botanik bilimi bakımından tohum
değil, meyve olarak kabul edilir.
Tarihte rezene
Rezene klasik Yunanca’da Marath (w)on adını alırken (Maratuwo
biçiminde yazılır) bir zamanlar adını verdiği Attika Ovası’nda bolca
yetişirdi. Burası M.Ö. 490’da, Yunan komutanı Miltiades’in Pers
saldırısını geri püskürttüğü ve er Pheidippides’in (diğer adı
Ariston) zafer müjdesiyle Marathon’dan Atina’ya 40 km’lik koşuyu
gerçekleştirdiği ovadır. Marathon sözcüğünde aynı zamanda,
insanoğlunun ateşi keşfedip, yemek pişirmeyi buluşunun kökenindeki
söylence vardır. Çünkü Prometheus, tanrılardan çaldığı içten içe
yanan bu paha biçilmez nimeti, dev bir rezenenin içinde getirir.
En eski kültür bitkilerinden biri olan Rezene, Romalılar tarafından
da iyi değerlendirilmişti. “Bir gladyatörün güçlü ve haşin olmasını
istiyorsanız, yemeklerine rezene katın. Eğer o savaşır ve yenilirse
ölüsüne rezeneden çelenk takın.” Uzun ziyafetler döneminde Romalı
savaşçılar sağlıklarını korumak, kadınları ise şişmanlığı önlemek
için rezene yerlerdi. Çünkü tohumları gaz söktürücü olarak
kullanılan ve genç sürgünleri ise sebze olarak yenen rezene, koku
vermek amacıyla da şekerleme likör, pasta ve ilaçlarda kullanılırdı.
Sonradan bu uçucu yağ-katı yağ, sabun ve parfüm sanayinde de
kullanılmaya başlandı.
Uçucu yağ ve katı yağ çıkarıldıktan
sonra kalan küspe, yüzde 22 kadar albümin ve değerli enzimler
taşıdığından çiftlik hayvanları için iyi bir gıdadır.
Yemek kültürleri içinde, rezene tohumları soslar, balık yemekleri ve
ekmekte kullanılırken yeni sürgünleri kış salatalarında
değerlendirilirdi. Özellikle Hint yemeklerinin sonunda rezene içeren
bir çay, ağır besinlerin sindirimine yardımcı olduğundan tercih
edilirken, Floransa’da kökü, çiğ olarak dilinip ya da rendelenerek
salata ve sandviçlere konurdu. Bileşimindeki uçucu ve katı yağların
yanı sıra, albüminli maddeler nişasta, provitamin, flavonlar,
bergoptan ve storin içerikli cumarin bulunan rezene, iştahsızlık,
sindirim zorlukları ve safra kesesi rahatsızlıklarına karşı
etkisiyle, kronik mide mukoza iltihabına karşı başarıyla kullanılan
bir bitkidir. Rezene çayı, bu bakımdan çok faydalıdır. Ayrıca iştah
açıcı olarak yemeklerden yarım saat önce, sindirimi uyarmak ve
şişkinliği gidermek için ise yemekten sonra, tatlandırılmadan
tüketilmelidir.
Göz banyoları için ise 1-2 yemek kaşığı rezene tohumu havanda
hafifçe ezilir, bir litre kaynar suyla haşlandıktan sonra, büyük bir
havluyla baş örtülür ve gözler 5-10 dakika boyunca bu buhar
banyosundan yararlandırılır. Rezene, bileşimindeki katı ve uçucu
yağlar nedeniyle etkin olduğundan, bu banyo ısıtılarak ikinci kez,
aynı amaçla kullanılabilir.
Başarının sembolü olan şifalı ot: REZENE
Romalılar'ın baştacı rezene, bilinen en eski şifalı otlardan biri.
Akdeniz'in bu faydalı bitkisi, Romalı gladyatörlerin başarı sembolü
olarak da tarihe geçti
Güney Avrupa, Akdeniz, Cezayir, Mısır, Çin ve Rusya'da gelişip
serpilen rezene, dereotunun ikizi gibi görünse de aslında çok
farklı. Fransızlar'ın soslarında kullandığı rezene, Cezayir'de ise
ince ince doğranıp limon ve zeytinyağıyla salata halinde
tüketiliyor.
FARKLI İSİMLERLE ANILIYOR
Sonbahardan yaz ortasına kadar yol kenarlarında, çayırlık ortamlarda
serpilen rezene yapraklarıyla sofraları şenlendirirken, sohbaharda
da tohumları devreye giriyor. Sofra dergisinin son sayısında geçmişi
ve insan vücuduna olumu etkileriyle geniş yer verilen rezenenin
tohumları, ilaç yapımında kullanılıyor. Ege'de 'Arapsaçı' namıyla
anılan rezene Türkiye'nin farklı köşelerinde farklı isimlerle
tanınıyor. Mesela, İnebolu halkı ona 'Bokluk otu' adını
yakıştırırken, Diyarbakır'da 'Mayana' diye biliniyor. Adanalılar ise
rezeneyi, 'Rezdane' ve 'Sincilip' olarak sofrasına taşıyor. Bu
faydalı bitki, semt pazarlarında ve aktarlarda satılıyor. Anasonla
tat benzerliği çok kuvvetli olan rezene, hamilelere ve yeni doğmuş
bebeklere şifa dağıtmayı kendine bir görev biliyor adeta...
Hamileliğinin son günlerinde rezene çayı içen annenin sütü artarken,
bu şifalı ot bebeğin gaz çıkarmasına da yardımcı oluyor.
Rezenenin tohumundan köküne
kadar her şeyi kullanılabilir.
Çok eski zamanlardan beri bilinen ve Romalılar’ın baş tacı olan bu
bitki gladyatörlerin güçlü ve haşin olmalarını sağlamak amacıyla
kullanılıyordu. Romalı savaşçılar sağlıklarını korumak, kadınlar ise
zayıf kalmak amacıyla rezene yerlerdi.
Anglosaksonlar şeytana karşı gücü olduklarına inandıkları bu bitkiyi
dokuz yararlı ottan biri sayarlardı. İmparator Büyük Şarl
iyileştirici özelliklerinden ötürü 812 yılında rezenenin her
imparator bahçesi için gerekli olduğunu vurgulamıştı.
Kökeni Akdeniz ve Batı Asya olan rezene eskilerden beri sebze ve
salata olarak kullanılır. Bugün dünyanın çeşitli yerlerinde yaygın
olarak kullanılır.
Rezene verimli ve kireç bakımından zengin ama fazla nemli olmayan
topraklarda yetişir. Ilıman ve sonbaharı uzun geçen iklimleri tercih
eder. Görüntü olarak dereotuna çok benzese de yararları çok
farklıdır.
Aşırı dozda alınmaması gerekir.
Nasıl kullanılır?
Tohumu: Soslar, balık yemekleri ve ekmek yapımında kullanılabilir.
Ayrıca yeni sürgünleri kışın salatalara eklenir. Tohumu çiğnenirse
nefesi ferahlatır ve soluğun kokusunu temizler.
Yaprağı: Salata ve sebze yemeklerinin üzerine doğranır. Çorba ve
yağlı balık yemeklerine katılır. Yaprakları kaynatılarak çay olarak
içilir
Gövdesi: Körpe gövdesinden salata yapılır
Soğanı: Çiğ olarak dilimlenip sandviç veya salatalara eklenir.
Ayrıca kök sebzesi olarak pişirilebilir.
Güzellik için: Tohum ve yaprağı kaynatılıp buharı yüze uygulanırsa
gözeneklerin açılmasını sağlar ve cildi derinlemesine temizler
------------------------
REZENE
( Foeniculum vulgare Mill. )
Tıbbi Fructus Foeniculi
Çince Xiao hue xiang, Wooi heung, Hui xiang, Xiaohuixiang
İngilizce Sweet cumin
Fransızca Fenouil, Aneth doux
Almanca Fenchel
İsrail dilinde Shumar
Hintçe Saunf, Moti saunf
Italyanca Finocchio
Rusça Sladkiy ukrop, Fenkhel, Aptechniy ukrop
İspanyolca Hinojo
Turkçe Rezene
Türkçe : REZENE
Tanımı
Kökeni ve Yayılışı : Çok eskiden beri özellikle Akdeniz ülkelerinde
sebze ve salata olarak kullanılmakta idi. Kökeni Akdeniz Bölgesi ve
Batı Asya olan rezene bugün değişik yollarla dünyanın birçok
yerlerine yayılmıştır.
Botanik Özellikleri : Rezene tek veya çok yıllık bir bitkidir.
Kalınlaşmış kazık bir köke sahiptir. Bu kökte özellikle ikinci yıl
kuvvetli yan kökler oluşur. Kökler 1-2 m kadar derinliğe gidebilir.
Sap 60-200 cm kadar yükselebilir. Kesiti yuvarlağa yakın bir
şekildedir. Dallanma özellikle bitkinin üst kısmında olur.
yapraklarının parçaları iplik şeklindedir. Yapraklar bitkinin alt
kısımlarında saplı, üst kısımlarında ise gövdeye oturmuş durumdadır.
Renkleri koyu yeşilden mavi yeşile kadar değişir. Rezene de çiçekler
oldukça küçüktür ve bu küçük çiçeklerin taç yaprakları sarı
renklidir.
Meyve 4-10 cm uzunlukta, 2-4 mm genişlikte kahverengi-yeşil
renktedir. Meyve birbirlerinden derin bir oyukla ayrılan iki
parçadan oluşmuştur.
Kültürü
İklim ve Toprak İstekleri : Rezene verimli, derin kireçce zengin
topraklar tercih eder. Ancak rutubetin çok fazla olmaması gerekir.
Genellikle meyveler geç olgunlaştığından ılıman iklimlerde Sonbaharı
uzun geçen bölgeleri tercih eder. Humuslu ve kumlu-tınlı topraklar
da rezene için uygundur.
Tohumluk : Büyük tohumlu rezenelerde 1000 dane ağırlığı ortalama 6.6
g'dır. Ancak 1000 dane ağırlığında varyasyon çok büyük olup, bunun
3.8-8.7 g arasında değiştiği bildirilmektedir. Tohumluğun safiyeti %
90-100 arasında değişir. Ancak safiyetin % 95 ten aşağı olmaması
istenir. Çimlenme gücü ise % 70 ten aşağıya düşmemelidir. Çimlenmede
değişken sıcaklığın olması, ayrıca ışıklı ve akranlık devrelerin
bulunması gerekir. Çimlenme genellikle 14 günde son bulur.
Yetiştirme Tekniği : Doğrudan doğruya tarlaya ekimi yapılabildiği
gibi, çelik şeklinde üretilebilir. Koşullarımızda direkt tarlaya
ekimde iyi bir bitki gelişimi sağlanmıştır. Sonbaharda tohumlar 60
cm sıra arası mesafesinde mibzerle ekilmiş ve tohumluk miktarı
olarak 1 kg/da kullanılmıştır. Eğer rezene üretimi çelik şeklinde
yapılacak ise bu takdirde İlkbaharda Mart, en geç Mayıs başına kadar
30 cm sıra arası mesafesinde tohumları 2.5-3 cm derinlikte ekmek
gerekir. 0.4 kg tohumluk 100 m2 için yeterlidir. Buradan elde
edilecek pence 1 dekara kafi gelir. Pence üretim sahasında yabancı
otlara karşı gerektiğinde çapa yapmak gerekir. Yabancı otlarla
herbicidlerle mücadele çimlenmeden önce Afalan, Alipur, Gesagard,
çimlenmeden önce ve sonra ise Tenoran kullanılır. Ekim sonunda
rezenenin toprak üstü kısmı biçilir bu kurutulup öğütüldükten sonra
yem sanayiinde kullanılır. Toprakta kalan penceler sökülüp şeker
pancarında olduğu gibi saklanır. Pencelerin üzerlerinin çok kalın
örtülmesi gerekir. İlkbahara doğru mümkün olduğu kadar erken Şubat
veya Mart aylarında örtü kısmı kaldırılır. Pencelerin uçlarından
biraz kesilir. Dikilecek penceler en azından parmak kalınlığında
olmalıdır. Kışı soğuk olmayan yerlerde rezene penceleri tarlada
kalabilir. Burada da üzerlerinin hafif bir sap vs. ile örtülmesi
önerilmektedir. Burada sorun tarladan pencelerin mümkün olduğu kadar
erken sökülmesidir. Pencelerin dikimi genellikle 62.5 x 40 cm ara
ile yapılır. Penceler teker teker ancak zayıf penceler ikişer ikişer
dikilir.
Ekim Nöbeti : Ahır gübresi ile gübrelenmiş patatesten sonra rezene
çok iyi yetişir. Ancak verimli topraklarda ve iyi gübrelenmiş
durumda tahıl da iyi bir ön bitkidir. Pratikte şeker pancarından
sonra rezene yetiştirilmesi önerilmez, zira toprakta çok azot
birikir ise fazla miktarda vejetatif aksam gelişir. Böylece
meyvelerin olgunlaşması gecikir. Rezene kendine dayanıklı değildir.
Bu nedenle bir rezene eikli yere ikinci defa ancak 6-7 yıl sonra
getirilmelidir. Rezenenin bıraktığı toprağı ise gübrelenmiş bir çapa
bitkisi toprağı şeklinde değerlendirilmelidir. Ancak rezene
hasadından sonra toprakta kalan anızın ürümesi geç olduğundan hemen
hazırlanması güçtür. Bu nedenle rezeneden sonra ya geç ekilen kışlık
tahıl veya yazlık tahıl gelmelidir.
Gübreleme : Genel olarak rezeneye ahır gübresi verilmesi önerilmez.
Mineral gübre olarak 4-6 kg/da N, 4.5-7 kg/da P2O5 ve 8-10 kg K2O
verilmesi öngörülmektedir.
Hasat : Rezene'de hasat çok sayıda meyvelerin büyüme olgunluğuna
eriştiğinde yapılır. Bu tahıllarda sarı olum devresine eş
değerdedir. Hasatta çeşitli yöntemler kullanılır. Bunlardan biri,
rezenenin biçer bağlar ile biçilmesidir. Biçimden sonra demetler dik
konularak kurutulur. Yeterince kuruduğunda tarlada harman makinası
ile harmanı yapılır. Ancak tarlada yeterince kurutma olanağı bulunan
yerlerde biçer döverlerde hasat etme imkanı vardır. Genellikle tam
kurutma söz konusu değildir. Bu nedenle biçer döverle hasat
yaptıktan sonra son kurutma gereklidir.
Verim : Koşullarımızda yapılan bir çalışmada dane veriminin 34-75
kg/da arasında değiştiği bulunmuştur.
Hastalık ve Zararlıları : Köklenmiş ayrıca ikinci yıl genç rezene
bitkilerinde Othiorrhynchus ligustici önemli zarar yapmaktadır.
Bununla mücadelede Gesarol önerilmektedir. Rezene'de köklere
özellikle Tipula oleraeca zarar vermektedir.
Mantari yaprak zararlılarından plasmopara nivea, Corcospora
foenicula ayrıca Ukomyces önemli zararlar vermektedirler. Özellikle
saplarda Sclerotinia scherotiorum ve Phoma türleri zararlı
olmaktadırlar. Sürgün uçlarında ise Lygus campestris kalmi'nin
zararları büyüktür.
Tüketimi
Kullanılan Bitki Kısmı : Radix Foeniculi, Herba Foeniculi, Fructus
Foeniculi
İçerdiği Maddeler : İyi bir rezene meyvesi % 3.5-6 uçucu yağ içerir.
Koşullarımızda ortalama % 5.1 olarak saptanmıştır. Bileşimin en
önemli meddesi Anethol'dur ve % 30-60 arsındadır. Bu anason ile aynı
aromaya sahiptir. Ayrıca acı kafur'a benzer tat da bir madde daha
vardır ki, buda fenchon'dur. bunun oranı uçucu yağda % 10-20
arasında değişir. Ayrıca Fosniculin ve methylchavicol bulunur. Meyve
endospermi % 12-18 yağ, % 14-22 protein içerir. Genel olarak uçucu
yağ oranı ile meyve uzunluğu arasında bir ilişki vardır.
Bu Sitede Olan Her Konu Gibi Rezene Konusu da
Bilgi Amaçlıdır.
İlaç Yerine Tedavi Amaçlı Kullanılmaz.
|